Facebook

Google Plus

Sukcesja jednoosobowej działalności gospodarczej

Niedawno w życie weszła nowelizacja Kodeksu cywilnego i innych ustaw wprowadzająca nową ważną dla każdego instytucję sukcesji przedsiębiorstwa. W Polsce największy odsetek firm stanowią jednoosobowe działalności gospodarcze. Dotychczas zupełnie zaniedbana była kwestia kontynuacji prowadzenia tego rodzaju firmy przez spadkobierców w przypadku śmierci przedsiębiorcy. Dotychczas śmierć przedsiębiorcy oznaczała:

  • brak możliwości posługiwania się w jakimkolwiek zakresie nazwą firmy przedsiębiorcy, którą kojarzą konsumenci i kontrahenci
  • natychmiastowe wygaśnięcie umów o pracę i pełnomocnictw dla pracowników i współpracowników
  • wygaśnięcie lub brak faktycznej możliwości wykonania umów cywilnoprawnych
  • wygaśnięcie różnego rodzaju indywidulanie wydanych decyzji administracyjnych: koncesji, licencji i zezwoleń
  • brak możliwości kontynuacji rozliczeń podatkowych, w tym - posługiwania się NIP-em zmarłego przedsiębiorcy

Ustawodawca w końcu przyjrzał się temu problemowi, na skutek czego 25.11.2018 r. weszły w życie nowelizacje szeregu przepisów - prawa cywilnego, handlowego, administracyjnego i podatkowego, które mówiąc w skrócie, pozwolą na kontynuację przedsiębiorstwa zmarłej osoby przez spadkobierców. Taka kontynuacja będzie możliwa niezależnie od tego czy już za życia przedsiębiorca podejmie stosowne kroki w tym kierunku czy też nie (bo np. śmierć będzie nagła i niespodziewana).

Nowelizacje wprowadzą instytucję „zarządcy sukcesyjnego”, który zapewni ciągłość funkcjonowania firmy. Może on zarządzać wyodrębnioną częścią spadku dotyczącą majątku przedsiębiorcy. Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje wszystkie składniki materialne (budynki, maszyny, towary) i niematerialne (nazwa, patenty, koncesje, zezwolenia) przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci. Zarządca jest także upoważniony do podejmowania czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Tak jak wspomniano już powyżej, przedsiębiorca celem zabezpieczenia kontynuacji swojej firmy już za życia może wybrać zarządcę sukcesyjnego, który zostanie wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Z chwilą śmierci przedsiębiorcy, zarządca może natychmiast kontynuować prowadzenie firmy w każdym aspekcie. Będzie mógł to czynić zanim osoby najbliższe zmarłego przedsiębiorcy uregulują szereg formalności związanych z całym spadkiem.

W sytuacji gdy przedsiębiorca nie zadba za życia o powołanie zarządcy sukcesyjnego, wówczas spadkobiercy będą mogli powołać w okresie dwóch miesięcy od jego śmierci zarządcę sukcesyjnego dla przedsiębiorstwa w spadku. Zarządca sukcesyjny będzie miał obowiązek zarządzania przedsiębiorstwem osoby fizycznej aż do momentu dokonania podziału spadku albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego z innych przyczyn.

W jednym i drugim przypadku dojdzie do kontynuacji prowadzenia firmy przedsiębiorcy bez problemów dla dalszego wykonywania i kontynuacji umów cywilnoprawnych, zobowiązań firmy czy też dla zatrudnionych w firmie pracowników. Jedyną różnicą jest możliwość ustanowienia zarządcy sukcesyjnego przez przedsiębiorcę już za życia, a tym samym realny wpływ na to co będzie miało się wydarzyć po śmierci przedsiębiorcy z jego firmą.

 

grudzień 2018 r.